
اداره كل توسعه مديريت
پيش درآمدي بر آموزش مجازي
ظهور افقهاي تازه در عرصه رقابت در سطح بين المللي، تلاش براي حركت از اقتصاد دولتي به سوي اقتصاد بازار ،خصوصي سازي، جهاني شدن و اهمیت فزاینده سرمایه های انسانی در عصر دانش و تحول ، حاكي از آن است كه الزامات مديريت در آينده از نوع گذشته نبوده و حداقل وظيفه مديران اين است كه توانايي وظرفيت سازمان را جهت تحقق هدفهاي آن گسترش دهند.
بنابراين سازمانها به مديراني نياز دارند كه قادر باشند سازمان ها را در محيط غير قابل پيش بيني و آكنده از عدم قطعيت فردا اداره كنند. بطور كلي سازمانهاي دولتي و بنگاههاي اقتصادي در صورت توسعه و ارتقاء كيفيت مديريت و با استفاده از يك برنامه منسجم مي توانند به عملكردي مناسب و جايگاهي ممتاز در عرصه رقابت دست يابند. از اين رو طرح موضوعاتي نظير توسعه مديريت در راستاي تغيير وضعيت صنعت نفت از سازماني متمركز به بنگاهي اقتصادي در تراز جهاني ضروري و اجتناب ناپذير مي نمايد .
صنعت نفت در صدد است با بهره گيري از نظام توسعه مديريت ، در مواجه با پويايي هاي محيطي ، سريع و هدفدار عمل كند. بدین منظور می بایست یک نظام توسعه مديريت هدفدار و منسجم براي صنعت نفت ايجاد شود. در اين نظام بايد به اركان چهارگانه انتخاب و انتصاب، بهسازي و پرورش، مديريت و ارزيابي عملكرد، و نگهداشت توجه شود.
يكي از ابعاد بسيار مهم توسعه مديريت مقوله پرورش و بهسازي مديران است. از گذشته اين گونه متداول بوده است كه مديران در دوره هاي آموزشي از پيش تعيين شده شركت نمايند. شركت در اين دوره هاي آموزشي مستلزم صرف وقت، هزينه و حضور فيزيكي در مكان دوره بوده است. مرور عملكرد آموزشي دستگاههاي دولتي نشان مي دهد كه در سالهاي نه چندان دور، شركت در دوره هاي آموزشي بلند مدت در ميان مديران بسيار شايع بوده است. همچنين اشكال متفاوت دوره هاي آموزش كوتاه مدت نيز از توفيق قابل ملاحظه اي برخوردار بوده است. صرفنظر از تاثيراين دوره ها در ارتقاء اثربخشي اقدامات مديريتي، از كار افتادگي مديران براي حضور در دوره هاي آموزشي مستمر و زيانهايي كه از اين بابت متوجه سازمان تحت نظر آنها نيز مي گرديد، يكي از دغدغه هاي اساسي مديران و برنامه ريزان آموزشي بود.
اما با پيشرفتهاي خيره كننده در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات، بسياري از مفروضات آموزشي تغيير نمود. يكي از فناوريهاي كاربردي در عصر اطلاعات و ارتباطات، فناوري آموزش الكترونيكي است. در تمامي كشورهاي بهره مند از زيرساختهاي فناوري اطلاعات، آموزش الكترونيكي به سرعت رواج يافت.از مهمترين مزاياي يادگيري الكترونيكي مي توان به اين موارد اشاره كرد:
يادگيري الكترونيكي مرزهاي زمان و مكان را در هم شكسته است. مديران مي توانند در هر زماني از روز يا شب كه وقت كافي و ذهن آسوده براي يادگيري دارند، به اين امر مبادرت ورزند. همچنين ديگر نيازي نيست كه مديران به صورت فيزيكي در يك كلاس درس حضور بهم رسانند، بلكه مي توانند آموزش را از پشت ميز كار، در سفر يا حتي در خانه دنبال نمايند. يادگيري الكترونيكي از نظر هزينه بسيار با صرفه تر است. زيرا ديگر نيازي نيست كه مديران واحدهاي ستادي و عملياتي مختلف را با هزينه هاي گزاف در يك مكان فيزيكي جمع كرد. همچنين ديگر نيازي نيست كه استاد و ديگر افراد متخصص نيز در يك ساعت مشخص و با صرف وقت زياد در يك مكان حاضر شوند، بلكه مي توان دانش افراد متخصص را بدون نياز به حضور آنها در اختيار يادگيرندگان قرار داد.از جمله مزاياي مهم ديگر آموزش الكترونيكي مي توان به تحت شمول قرار گرفتن افراد بيشتر در دوره هاي آموزشي اشاره كرد. زيرا محدوديتي براي تعداد شركت كنندگان در كلاس وجود ندارد و علاوه بر درهم شكستن ديوارهاي كلاس درس، مرزهاي جغرافيايي را نيز درهم نورديده است و مي توان افراد متعددي از نقاط جغرافيايي متفاوت را در دوره هاي آموزشي پذيرفت. همچنين امكان تعامل بلادرنگ مديران باتجربه صنعت نفت از اقصي نقاط كشور با يكديگر و با متخصصان و اساتيد تراز اول نيز يكي ديگر از جلوه هاي يادگيري الكترونيكي است.
با توجه به مزاياي متعدد يادگيري الكترونيكي، اداره كل توسعه مديريت بر آن شد كه يكي از اركان مهم توسعه مديريت را كه بحث آموزش و پرورش مديران صنعت نفت است را در قالب آموزش مجازي به سامان رساند. به منظور بررسي دقيقتر ابعاد و مولفه هاي آموزش مجازي، تصميم بر آن شد كه پيش از اجراي فراگير آموزش از طريق وب سايت، به صورت آزمايشي و در ابعاد كوچكتر و كوتاه مدت تر، اين طرح به مورد اجراء درآيد تا بتوان بازخوردي همه جانبه در زمينه محتواي آموزشي و ميزان برقراري ارتباط مخاطبان با آموزش مجازي، مناسب بودن رسانه آموزشي و رفع ايرادات و اشكالات احتمالي صورت گيرد.
از همين رو، در اولين گام براي يكي از طرحهاي كليدي منابع انساني، با عنوان طرح تدوين سند توسعه منابع انساني، يك دوره آموزشي طراحي گرديد. تحليل و طراحي اين دوره چيزي قريب به 7 ماه وقت كارشناسي از اين دفتر را به خود اختصاص داد. اين طرح با توجه به بررسي دقيق نيازهاي طرح سند توسعه منابع انساني و با بهره گيري از الگوهاي اندك آموزش مجازي در سطح كشور و همچنين منابع غني علمي و عملي تدوين گرديده است. بدين منظور فرآيند تدوين دوره آموزشي شامل نيازسنجي آموزشي، تدوين سيلابس دوره، تهيه محتواي دوره آموزشي، شناسايي رسانه هاي مناسب براي انتقال مباحث آموزشي، دريافت بازخورد و سنجش دوره طي گرديده است. تلاش بر آن بوده است كه متون تا حد امكان ساده، روان، پرمحتوا و داراي نكات كاربردي براي مديران باشند. ماحصل اين فرآيند، تدوين يك دوره آموزشي در چهار سطح براي مديران و كارشناسان حوزه منابع انساني بوده است. سطح اول شامل دوره های لازم جهت آماده سازی مدیران به منظور ذوب کردن آنچه درپیشینه ذهنی شان ایجاد شده تحت عناوین فرهنگ سازمانی ، ارتباطات سازمانی ،تیم سازی، رهبري تغيير، رويكرد حل مسئله، تفكر استراتژيك، برنامه ريزي و هدف گذاري است. سطح دو یعنی انجماد، شامل دوره های ایجاد نگرش و بینش جدید از جمله ساختار سازماني، مدیریت تحول و توسعه سازمانی است. در نهایت دو سطح آخرآموزش،که هدف نهاییرا تشکیل داده وشاملدوره برنامه ریزی استراتژیک (سطح 3) ،مدیریت استراتژیک منابع انسانی (سطح 4) وآموزش مفاهیم مرتبط با آن به منظورتثبیت یادگیری مي باشد.
اداره كل توسعه مديريت
وزارت نفت
|